Mijn Huis Mijn Architect 2010

De laureaten bekendgemaakt


In de hoofdzetel van de Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen VMSW werd op 19 november jongstleden de laureaat van de wedstrijd Mijn Huis Mijn Jonge Architect 2010 bekendgemaakt. Als alles loopt zoals gepland, besteedt de sociale huisvestingsmaatschappij Vooruitzien in de loop van 2011 het winnende ontwerp van Hanne Weltens en Dieter Verdoodt voor de bouw van 18 sociale woningen in Ham aan.


Mijn Huis Mijn Jonge Architect is een initiatief van Mijn Huis Mijn Architect (Orde van Architecten & NAV, Netwerk Architecten Vlaanderen) in samenwerking met de VMSW. De wedstrijd, het ontwerp van een concreet project van sociale woningbouw, staat open voor pas afgestudeerde architecten, architecten-stagiairs en architecten die hoogstens vijf jaar actief zijn na hun stage. Het winnende ontwerp wordt daadwerkelijk gerealiseerd.
Dit jaar draaide de wedstrijd om het ontwerp van 18 sociale woningen in Ham, in opdracht van de SHM Vooruitzien in Beringen. Uit de circa 45 inzendingen bekroonde de jury het ontwerp van Hanne Weltens en Dieter Verdoodt, allebei architect-stagiair bij respectievelijk Van Hecke & Suls en Tom Goos.
De ontwerpopdracht was duidelijk afgebakend. Binnen het woonuitbreidingsgebied met de veelzeggende naam 'Achter de Kerk' in Ham moesten in een 'kamer' van 29 are 6 koopwoningen met drie slaapkamers, 6 koopappartementen met drie slaapkamers en 6 huurappartementen met twee slaapkamers worden gerealiseerd. Flexibiliteit, duurzaamheid, een prijsgunstig karakter en een meerwaarde inzake architectuur en stedenbouw waren de evaluatiecriteria.
De randvoorwaarden oogden allerminst vanzelfsprekend. De site moest een visueel geheel vormen én zich integreren in het gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan. Dat laatste voorzag onder meer in een parkzone, een plein met commerciële functies en een nieuwe woonwijk. Een niveauverschil van -2 meter ten opzichte van de kerk, de aanwezigheid van een beek, de vlakbij gelegen drukke verkeersader met de misleidende naam Dorpstraat en enkele specifieke vereisten zoals voldoende eigen parkeergelegenheid en twee aparte ingangen voor de koop- en huurappartementen maakten de taak er niet eenvoudiger op. Maar zoals jurylid Jo Lefebure (Orde van Architecten - Vlaamse Raad f.v.) het verwoordde: "Een dergelijke beperking bevordert de analyse en de creativiteit".



De winnaar


Het concept 'Ten Velden' van Hanne Weltens en Dieter Verdoodt creëert een schakel tussen de Dorpstraat, de kerk, de parkzone en de nieuwe woonwijk. Met hun benaming refereren de architecten aan de manier waarop ze in de analysefase verschillende velden op het gebied hebben geprojecteerd. Hun grondige onderzoek peilde verder de publieke ruimte, de groenvoorziening, de toegankelijkheid, de korrelgrootte en de bezonning. Dat alles resulteerde in een centraal plein met in het verlengde daarvan de verlaagde straat. Die wordt links afgeboord door de woningen, die open en geschrankt zijn geschikt en zo over een privé buitenruimte beschikken. Het plein zelf wordt beschut door een appartementsgebouw. Rechts maken twee hogere appartementsgebouwen de overgang naar de kerk.
Veel aandacht ging naar de parking, want "die maakt al snel het verschil als het om prijsbewust en duurzaam bouwen gaat", aldus de architecten. De uiterst eenvoudige structuur vormt meteen de fundering voor de appartementsgebouwen. Twee aparte trappen geven toegang tot respectievelijk de koop- en de huurappartementen. De gevel vulden ze in met ramen in standaardformaat die een esthetische surplus kregen dankzij de speelse compositie. De speciale dakvorm met de onregelmatig schuin aflopende dakvlakken schrijft zich in hetzelfde streven.
De deelname aan de wedstrijd zagen Hanne Weltens en Dieter Verdoodt, die allebei studeerden aan de PHL Diepenbeek, als een test: hoe ver geraken we? De bekroning zou hun plannen voor een eigen bureau - de naam ligt al vast: NoNo architecten, wat staat voor No Nonsens - wel eens in een stroomversnelling kunnen brengen. Met dat bureau willen ze voor elk project zoeken naar het gepaste concept en dat vertalen in een eerlijke architectuur. Momenteel doen ze naast hun stage al een aantal kleine verbouwingen.



De eervolle vermeldingen


Naast de winnaars waren er ook twee eervolle vermeldingen. De eerste was weggelegd voor het project 'Transitions' van het vorig jaar opgerichte architectenbureau bsAd (brainstormArchitecturaldesign) van Sarah Lacroix, David Catalá Miñana en Santiago Meirama Rodriguez. Sarah en David leerden elkaar kennen in Valencia, waar Sarah een jaar studeerde en later nog een jaar werkte. De drie werken momenteel als zelfstandig architecten in verschillende bureaus, maar op termijn wil Sarah met bsAd een combinatie maken van haar specialisatie - zij behaalde een master in monumenten- en landschapszorg - en nieuwbouw projecten.
Hun concept voor de wedstrijd MHMJA is georganiseerd rond een binnenstraat met een garage op half ondergronds niveau, geïntegreerd in het straatbeeld. De appartementen en woningen strekken zich van oost naar west in de lengterichting langs deze straat uit. Hoewel ze elk hun eigen identiteit hebben, vormen ze toch een architectonisch geheel.
De tweede eervolle vermelding ging naar 'Wonen boven het park' van het ontwerperstrio Kenny Salliau, Thomas Roex en Pieter Vercampt. Ze studeerden alle drie aan de PHL Diepenbeek. Kenny en Pieter zijn momenteel als architect-stagiair aan de slag bij Stramien in Antwerpen; Thomas heeft dezelfde functie bij Architectslab in Brussel. Aan creativiteit is er bij hen duidelijk geen gebrek. Kenny en Thomas werden tijdens hun Erasmusperiode in Portugal geselecteerd voor een tentoonstelling in Milaan over nieuwe manieren om ontwerpen te modelleren (o.a. rapid prototyping). En zopas behaalden zij nog een tweede prijs in de offerte voor de herinrichting van het bastion dat bij de heraanleg van de Antwerpse Leien werd opgegraven en dat deel uitmaakte van de Spaanse omwalling. Thomas was in 2009 laureaat voor de studenten Staalprijs met het afstudeerproject genaamd 'Bike Hangar'.
'Wonen boven het park' weerspiegelt die durf. Basis van het concept is een sokkel die de woningen boven het park verheft en die op diverse plaatsen onderbroken is. De woningen liggen oost west georiënteerd en tellen vier bouwlagen. De koopappartementen zijn naar het binnengebied gericht.



Een zinvol initiatief


Ook na drie edities blijft de appreciatie voor Mijn Huis Mijn Jonge Architect groot bij de diverse partners. Paul Claus, celhoofd ontwerpen van de afdeling projectrealisatie bij de VMSW, benadrukt dat de wedstrijd zorgt voor nieuw bloed. "Bij de aanstelling van ontwerpers valt de keuze nog te gemakkelijk op bureaus met ervaring. Nieuwe ideeën zijn welkom. De architect bepaalt tenslotte of een huurder al dan niet goed woont. Gelukkig zit het met de kwaliteit van het sociale woonpatrimonium goed, zoals onlangs eens te meer bleek uit een vergelijking met de privéhuurmarkt, gemaakt door de organisatie Mens en Ruimte."
Ook de gemeente Ham en de SHM Vooruitzien wrijven zich in de handen. Wim Hillen, hoofd van de gemeentelijke technische dienst, en Bert Cox, directeur van Vooruitzien, beklemtonen dat ze dankzij MHMJA een uitstekend concept aangeboden kregen. "Het alternatief is een ontwerpwedstrijd, maar daarmee jaag je de deelnemende architectenbureaus meteen op kosten, wat niet de bedoeling kan zijn."
Voor de Orde van Architecten en de beroepsvereniging NAV staat de promotie van het beroep en de geslaagde instroom van nieuw talent centraal. "De architect organiseert de kwaliteit van leven. Dat kan hij alleen als hij het beroep op een kwalitatieve manier uitoefent. Precies daar ligt onze opdracht."


Terug



De winnaars: Dieter Verdoodt en Hanne Weltens.

Een eervolle vermelding was er voor Sarah Lacroix,
David Catalá Miñana en Santiago Meirama Rodriguez
van het jonge architectenbureau bsAd
(brainstormArchitecturaldesign).


Ook het trio Kenny Salliau, Pieter Vercampt en
Thomas Roex kreeg een eervolle vermelding.

Groepsportret met winnaars, eervolle vermeldingen,
juryleden en organisatoren. Tot de twee laatste groepen
behoren Bert Cox en Martine Pouders (SHM Vooruitzien),
Wim Hillen (gemeente Ham), Hannelore Knevels, Paul
Claus en Alain Wuyckens (VMSW), Jo Lefebure en Anneleen
Vandewynckel (Orde van Architecten), Bart Verstraete
(NAV).


Het winnende ontwerp van Hanne Weltens en Dieter Verdoodt.


Terug